BATI AKDENİZ TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ

DOMATESİN TÜRKİYE

VE

DÜNYADAKİ DURUMU

              Domates, dünya çapında yetiştiriciliği yapılan Solonacea familyasının Lycopersicon cinsine bağlı, tropic bölgelerde çok yıllık diğer bölgelerde tek yıllık bir kültür bitkisidir. Anavatanı ekvatordan Şili’ye kadar uzanan Amerika’nın dar batı kıyılarıdır ve Dünya’ya Meksika’dan yayılmıştır. Domatesin ilk olarak ticari gelişimi 1800’ lü yılların ortaların Amerika’ da gerçekleşmiş ve bugün en önemli ilerleme sağlayan sebze türü olarak yerini almıştır.  

         İçerisinde A, B6, B1, C vitaminleri ve yüksek miktarda Likopen bulunmaktadır. Likopen’in bir antioksidant olarak değişik kanser türlerine ve kalp hastalıklarına karşı koruyucu etkisi vardır. Yapılan araştırmalar sonucunda haftada iki defa domates ürünü tüketenlerde prostat kanseri riski, hiç tüketmeyenlere göre %34 daha az bulunmuştur. Ayrıca domatesin, beyin hücrelerinin yaşlanmasını yavaşlattığı, bağışıklık sistemini güçlendirdiği, saçları ve cildi güzelleştirdiği ortaya konulmuştur.

          Domatesin dünya’daki üretim miktarı 4.421.734 ha alanda 120 milyon tondur. Türkiye üretim miktarı bakımından 8 milyon ton ile Çin ve Amerika’dan sonra 3. sırada yer almakla birlikte, yetiştirme alanı bakımından 220.000 ha alanla diğer domates üreticiliği yapan ülkeler arasında 12. sıradadır. Ülkemizde domates yetiştiriciliği 1900’lü yıllarda Adana’da başlamıştır. Yıllara göre değişmekle beraber bugün toplam sera üretimimizin %48-52’sini oluşturmaktadır. Sera domates alanında ve üretiminde en büyük paya Antalya sahiptir. Antalya’ daki örtüaltı alanlarının %44.3’ ünü domates kaplamaktadır. Ülkemizde örtüaltı tarıımında yaygın olarak yetiştirilen en önemli sebze türlerinde biri olan domates, gerek iç tüketimde, gerekse ihracatta şansı yüksek bir üründür. Yıllara göre degismekle birlikte ihracatımızda son yıllarda önemli payı olan ülkeler; Rusya, Romanya, Yugoslavya, Suudi Arabistan, Yunanistan ve Almanya’dır.

          Domates tüketiminde değişik tipler (Salkım, kokteyl, cherry, beef ve plum) yeralmakla birlikte salkım tiplerinin payı hızlı bir artış göstermiştir. Bu artışta salkım domateslerinin daha lezzetli oluşu ve daha doğal görünmesi en önemli etkendir. Aynı nedenlerle kokteyl ve cherry tiplerinin Pazar payı da hızla artmaktadır.

          Enstitümüzde ıslah çalışmaları uzun yıllardır devam etmekte olup, ülkemiz çiftçisine 6 domates hibrit çeşit kazandırılmıştır. Piyasanın değişen taleplerine cevap verecek nitelikte yarı yol materyali geliştirme ve hibrit elde etme çalışmaları devam etmektedir. Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM) olarak hedefimiz üreticinin istediği yüksek verimli ve kaliteli hibrit çeşitlerin elde edilmesini sağlamaktır. 

ENSTİTÜMÜZDE ISLAH EDİLMİŞ DOMATES ÇEŞİTLERİMİZ

NURŞEN F1 BATEM ÖZÇELİK F1 ECEM F1
SİMGE F1 CEYDA F1 YAZGI F1

 

NURŞEN F1

 

     
 

 

 

 

Bitki ve Meyve Özellikleri

   

Yetiştirme Dönemi

Tek Ürün

Bitki Kuvveti

Kuvvetli

Meyve Şekli

Hafif basık yuvarlak

Meyve Ağırlığı (gr)

140-160 gr

Meyve boyu (mm)

55

Meyve Çapı (mm)

67

Meyve Rengi

Kırmızı

Meyve Et Rengi

Kırmızı

Meyve Eti Sertliği

Sert

1000 dane ağırlığı (Tohum)

3-3.5 gr

SÇKM miktarı (%)

-

Titre edilebilir asitlik (%)

-

Tat

Güzel

Yeme kalitesi

Güzel

Verim (kg/da)

15-18 ton

Tüketim Şekli

Sofralık

 
     
     

  BATEM ÖZÇELİK F1  

     
 

 

 

 

 

Bitki ve Meyve Özellikleri

   

Yetiştirme Dönemi

İlkbahar

Bitki Kuvveti

Kuvvetli

Meyve Şekli

Çok hafif basık,yuvarlak

Meyve Ağırlığı (gr)

140-160 gr

Meyve boyu (cm)

5-6

Meyve Çapı (cm)

6-7

Meyve Rengi

Kırmızı

Meyve Et Rengi

Kırmızı

Meyve Eti Sertliği

Sert

1000 dane ağırlığı (Tohum)

3-3,5 gr

SÇKM miktarı (%)

-

Titre edilebilir asitlik (%)

-

Tat

Güzel

Yeme kalitesi

Güzel

Verim (kg/da)

12-14 ton

Tüketim Şekli

Sofralık

 
 
    BAŞA DÖN
     

 

ECEM F1

 

 

     
 

 

 

 

Bitki ve Meyve Özellikleri

   

Yetiştirme Dönemi

İlkbahar

Bitki Kuvveti

Kuvvetli

Meyve Şekli

Çok hafif basık,yuvarlak

Meyve Ağırlığı (gr)

180-200 gr

Meyve boyu (mm)

59

Meyve Çapı (mm)

74

Meyve Rengi

Kırmızı

Meyve Et Rengi

Kırmızı

Meyve Eti Sertliği

Sert

1000 dane ağırlığı (Tohum)

3-3,5 gr

SÇKM miktarı (%)

-

Titre edilebilir asitlik (%)

-

Tat

Güzel

Yeme kalitesi

Güzel

Verim (kg/da)

9-12 ton

Tüketim Şekli

Sofralık

 
    BAŞA DÖN
     

 

SİMGE F1

 

     
 

 

 

 

Bitki ve Meyve Özellikleri

   

Yetiştirme Dönemi

İlkbahar

Bitki Kuvveti

Kuvvetli

Meyve Şekli

Hafif basık yuvarlak

Meyve Ağırlığı (gr)

150-170 gr

Meyve boyu (mm)

56

Meyve Çapı (mm)

68

Meyve Rengi

Kırmızı

Meyve Et Rengi

Kırmızı

Meyve Eti Sertliği

Sert

1000 dane ağırlığı (Tohum)

3-3,5 gr

SÇKM miktarı (%)

-

Titre edilebilir asitlik (%)

-

Tat

Güzel

Yeme kalitesi

Güzel

Verim (kg/da)

13-14 ton

Tüketim Şekli

Sofralık

 
    BAŞA DÖN
     

 

YAZGI F1

 

     
 

 

 

 

Bitki ve Meyve Özellikleri

   

Yetiştirme Dönemi

Erken İlkbahar ve Tek ürün

Bitki Kuvveti

Kuvvetli

Meyve Şekli

Hafif basık yuvarlak

Meyve Ağırlığı (gr)

160-180 gr

Meyve boyu (mm)

57

Meyve Çapı (mm)

69

Meyve Rengi

Kırmızı

Meyve Et Rengi

Kırmızı

Meyve Eti Sertliği

Sert

1000 dane ağırlığı (Tohum)

3-3,5 gr

SÇKM miktarı (%)

-

Titre edilebilir asitlik (%)

-

Tat

Güzel

Yeme kalitesi

Güzel

Verim (kg/da)

9-15 ton

Tüketim Şekli

Sofralık

 
    BAŞA DÖN
     

 

CEYDA F1

 

     
 

 

 

 

Bitki ve Meyve Özellikleri

   

Yetiştirme Dönemi

İlkbahar

Bitki Kuvveti

Kuvvetli

Meyve Şekli

Hafif basık yuvarlak

Meyve Ağırlığı (gr)

180-200 gr

Meyve boyu (mm)

60

Meyve Çapı (mm)

72

Meyve Rengi

Kırmızı

Meyve Et Rengi

Kırmızı

Meyve Eti Sertliği

Sert

1000 dane ağırlığı (Tohum)

3-3,5 gr

SÇKM miktarı (%)

-

Titre edilebilir asitlik (%)

-

Tat

Güzel

Yeme kalitesi

Güzel

Verim (kg/da)

9-12 ton

Tüketim Şekli

Sofralık

 
 
    BAŞA DÖN
     
HAZIRLAYANLAR Aylin KABAŞ  
  Asu OĞUZ  
  Sinan ZENGİN  
  Nejmettin KAYA  

 

ANA SAYFA                                                          ÜRÜNLERİMİZ